Một số giải pháp nâng cao công tác kháng nghị phúc thẩm án dân sự.

03:47 - Thứ Năm, 06/10/2016

 Một số giải pháp nâng cao công tác kháng nghị phúc thẩm án dân sự.

         Trong công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình việc phát hiện và ban hành kháng nghị phúc thẩm luôn là một chỉ tiêu nghiệp vụ quan trọng. Vì vậy, mặc dù với số lượng cán bộ có hạn, nhưng bên cạnh việc nghiên cứu để trực tiếp kháng nghị, phòng 9 đã chỉ đạo VKSND cấp huyện tích cực nghiên cứu phát hiện vi phạm và báo cáo để đề nghị kháng nghị phúc thẩm đối với việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình. 
         Từ đầu năm 2016 đến nay, Viện KSND hai cấp tỉnh phú Thọ đã ban hành được 15 kháng nghị (trong đó phòng 9 ban hành 11 kháng nghị, Viện kiểm sát cấp huyện ban hành 4 kháng nghị). Tính đến thời điểm hiện tại với tổng số vụ án có kháng nghị đã được đưa ra xét xử là 9 vụ trong đó số vụ có kháng nghị được Tòa án chấp nhận là 8 vụ, đạt tỷ lệ 88,8% (kháng nghị của phòng 9 được chấp nhận 6/6 kháng nghị, kháng nghị của VKS cấp huyện được chấp nhận 2/3 kháng nghị). Với tỷ lệ kháng nghị được chấp nhận như vậy thể hiện sự cố gắng, nỗ lực rất cao của các cán bộ kiểm sát viên làm công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình của Viên kiểm sát nhân dân hai cấp tỉnh Phú Thọ.
         Đối với phòng 9, ngay từ đầu năm trong chương trình kế hoạch công tác của phòng đã đề ra chỉ tiêu kiểm sát 100% các Bản án, quyết định của Tòa án để phát hiện vi phạm và đưa ra các chỉ tiêu kháng nghị, kiến nghị. Ngoài việc thông qua công tác kiểm sát các bản án, quyết định của tòa án do VKSND cấp huyện gửi phát hiện có vi phạm, phòng 9 đã yêu cầu rút hồ sơ để trực tiếp kháng nghị, đến thời điểm hiện tại phòng 9 đã trực tiếp kháng nghị 11 vụ. 
Ngoài ra, khi VKSND cấp huyện có vướng mắc về đường lối giải quyết hoặc xin ý kiến thỉnh thị để kháng nghị, phòng 9 cũng nghiên cứu hồ sơ và có trả lời kịp thời. Do vậy số kháng nghị phúc thẩm do VKSND cấp huyện ban hành được VKSND tỉnh bảo vệ và Tòa án chấp nhận đạt tỷ lệ cao.
         Để đạt được kết quả trên, trước hết là sự quan tâm, chỉ đạo cũng như hướng dẫn công tác của vụ nghiệp vụ của lãnh đạo viện kiểm sát nhân dân hai cấp, đặc biệt là công tác kháng nghị, kiến nghị. Lãnh đạo viện coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong năm của công tác kiểm sát hoạt động tư pháp.
         Cùng với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo trong công tác quản lý điều hành thì với sự nỗ lực nghiên cứu, vận dụng các quy định của pháp luật vào thực tiễn công tác giải quyết các vụ, việc dân sự, hôn nhân gia đình của các cán bộ, Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát giải quyết các vụ, việc dân sự cũng là yếu tố quan trọng góp phần thực hiện tốt công tác này cũng như nâng cao số lượng, chất lượng các bản kháng nghị, kiến nghị.
         Bên cạnh những kết quả đã đạt được, còn có những hạn chế như:
        Số lượng kháng nghị của Viện kiểm sát cấp huyện còn ít trong khi đó qua quá trình kiểm sát xét xử các vụ án trong giai đoạn phúc thẩm có nhiều vụ án mà khi tham gia nghiên cứu và kiểm sát xét xử sơ thẩm, có những vi phạm của tòa án nhưng kiểm sát viên không phát hiện được như: không đưa người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vào tham gia vụ án, không thu thập đầy đủ chứng cứ mà quyết định giám đốc thẩm yêu cầu làm rõ, hoặc có những vụ án bị huỷ, chuyển hồ sơ cho cấp huyện xét xử sơ thẩm lần thứ hai nhưng một hội thẩm nhân dân lại tham gia xét xử sơ thẩm cả hai lần…, dẫn đến tình trạng TAND cấp tỉnh xử huỷ án, sửa án trong số án có kháng cáo, kháng nghị chiếm tỷ lệ cao. 
         Nguyên nhân của tồn tại thiếu sót nêu trên là do:
        Văn bản hướng dẫn thi hành pháp luật liên quan đến công tác này chưa có sự đồng bộ, nhất quán, nhất là trong khi Bộ luật TTDS năm 2015 có hiệu lực thi hành từ 01/7/2016, văn bản hướng dẫn chưa có. Bên cạnh đó, trong khi số lượng án nhiều nhưng lực lượng cán bộ Kiểm sát viên làm công tác này số lượng còn ít, chất lượng chưa đồng đều, tinh thần trách nhiệm của một số cán bộ, Kiểm sát viên có những lúc còn chưa cao. Đối với cấp huyện đa số các cán bộ, Kiểm sát viên là kiêm nhiệm thêm các khâu công tác khác nên cũng ít nhiều ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả công tác phát hiện vi phạm và xử lý vi phạm trong các quyết định, bản án của Tòa án để xem xét kháng nghị hay không kháng nghị. Hơn nữa, chỉ thông qua công tác kiểm sát bản án, quyết định để phát hiện vi phạm là rất khó khăn trong khi hệ thống văn bản quy phạm pháp luật áp dụng trong lĩnh vực dân sự nhiều, phạm vi rộng. Vì vậy, việc sắp xếp, bố trí cán bộ cần có sự ổn định và mang tính kế thừa để cán bộ, Kiểm sát viên có thời gian đúc rút, tích lũy kinh nghiệm..., là hết sức cần thiết. 
         Để nâng cao hơn nữa công tác giải quyết các vụ, việc dân sự, cũng như công tác kháng nghị, kiến nghị của viện kiểm sát nhân dân hai cấp, tôi thấy cần có một số giải pháp sau:
       - Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và công tác kiểm tra hướng dẫn nghiệp vụ của lãnh đạo viện và của phòng nghiệp vụ trong công tác này, hàng quý phòng nghiệp vụ có thông báo rút kinh nghiệm qua thực tiễn xét xử phúc thẩm, qua việc nghiên cứu các bản án mà cấp huyện gửi hoặc qua mỗi vụ án bị sửa, huỷ có liên quan đến trách nhiệm của Kiểm sát viên để kịp thời chấn chỉnh, rút kinh nghiệm. Ở nội dung này bên cạnh vai trò của từng Kiểm sát viên được phân công theo dõi, phụ trách là nhân tố quan trọng trong việc phát hiện vi phạm để đề xuất kháng nghị hay kiến nghị thì là vai trò của của lãnh đạo phụ trách phải thường xuyên quan tâm, nghe báo cáo để chọn giải pháp phù hợp với từng vụ án là nhân tố quyết định.
         - Bên cạnh việc quán triệt chặt chẽ, kịp thời các văn bản pháp luật cũng như các văn bản hướng dẫn trong lĩnh vực này thì cần nâng cao hơn nữa cả về số lượng và chất lượng cũng như tinh thần trách nhiệm của cán bộ, kiểm sát viên làm công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân gia đình.
         - Đối với nhũng vụ, việc cụ thể cán bộ, Kiểm sát viên tham gia nghiên cứu hồ sơ cũng như Kiểm sát viên tham gia xét xử phải xây dựng hồ sơ đúng quy chế, các tài liệu chứng cứ được nghiên cứu kỹ càng, thận trọng. Thông qua kiểm sát trực tiếp tại phiên tòa, qua kiểm sát bản án của Tòa án, qua nguồn đơn, các “kênh” thông tin và việc phối hợp giữa viện kiểm sát hai cấp, xác định vi phạm một cách chính xác, kết hợp với việc nắm vững các qui định của pháp luật để ban hành kháng nghị có căn cứ vững chắc, đảm bảo bảo vệ quan điểm kháng nghị và Tòa án chấp nhận kháng nghị của VKS.
         - Thông qua công tác kiểm sát xét xử cũng như kiểm sát bản án của Tòa án VKS hai cấp cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo mọi bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án hai cấp đều được kiểm sát, kịp thời phát hiện các vi phạm để ban hành kháng nghị.
        - Chú trọng phương thức sinh hoạt chuyên đề ở cấp phòng và các đơn vị nghiệp vụ tranh luận, phản biện để làm rõ những vi phạm của Tòa án mà Kiểm sát viên thụ lý báo cáo, trình bày. Khi cần thiết có thể mời cả lãnh đạo và Kiểm sát viên thụ lý của viện kiểm sát cấp sơ thẩm để cùng tham gia phản biện.
Trên đây là một số quan điểm của chúng tôi qua quá trình giải quyết các vụ án trong giai đoạn phúc thẩm nhằm nâng cao chất lượng trong công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình. 
 
Tôn Thị Thanh Hương – Phòng 9